درباره محله سنجران تبریز
درباره محله سنجران تبریز
سنجران، سنجاران، سنجلان (به فتح سين و سكون نون) با هر سه وجه خوانده و نوشته اند،
اكنون نيز محله كوچكی است با خانه ها و كوچه های تنگ و باريك در سمت غربی
محله راسته كوچه.
محله راسته كوچه در تبريز از محلات مستحدثه است و ظاهرا” از عصر نايب السلطنه عباس
ميرزا با اين نام معروف شده است و قسمت بيشتری از اين محله جزو سنجران بوده است.
قبر ابوالحسن موسی در اين محله واقع شده است كه يكی از بزرگان محسوب می شود.
لازم به ذكر است سنجاران يكی از دروازه های ده گانه بارويی است كه قبل از قلعه غازانی
بدور اين شهر كشيده شده بود. مؤلف كتاب روضة الجنان می نويسد دورباروی تبريز شش
هزار گام بوده و ده دروازه دارد كه بدور شهر كشيده شده است و يكی از اين دروازه ها
سنجران می باشد.
نادر ميرزا درباره سنجران می نويسد:
”كوی قديم است و آباد هيچ بستان بدين كوی نبود آن بسته به كوی چهار منار است.
كدخدای اين كوی و قراآغاج آقا صادق مردی است كاردان و به وراثت از فال اين شغل به
دو رسيده و در خوی آن مرد، تندی و جلادت باشد. بيشتر سخن از حرب والات آن كند
(كوی قرآغاج، و چست دوزان و سنجران) را چون بنگريم بس جای بزرگ و عريض و
طويل است كه بيشتر از نيم فرسنگ درازای او باشد “.
سنجران در گذشته محله بزرگی در مركز شهر بوده ولی امروز جز چند كوچه ای از آن
نمانده است ميدان كلكته چی مركز محله است كه در نزديك قلعه قديم كه برگرد
سنجران كشيده شده بود قرار دارد.
بعيد نيست كه قسمتی از خاك محله راسته كوچه كه جديدالاحداث است سنجران
در شمار كوچه های آن محله است، و بعضی از محله چهار منار و غيره جزء سنجران
بوده است. محله راسته كوچه در مركز شهر واقع شده، از شمال به مهران رود
و از جنوب به مهادمهين(ميارميار) و از مشرق به كوی حرمخانه و از مغرب به محله
سنجران محدود است . مركز محله را ”ميدان ديك باشي“ و از محلات معروف اين
كوی ”چوخورلار“ می باشد.
چون اين محله در كنار بازار قرار گرفته، بيشتر ساكنان آن از بازرگانان و توانگرانند.
راسته كوچه از مستحدئات نايب السلطنه عباس ميرزاست و سبب احداث آن
حمل و نقل توپ های عراده دار از آن راه به ماوراء ارس برای جنگ با روسيه بوده است.
”يكی از يرزن های اين محله ”گنج“ نام دارد. و آن را در رسايل و نامه ها چنين نويسند
ولی در كتب قديم از جمله روضات الجنان كربلايي، انگشت و سرانگشت آمده است،
معنی انگش به زبان تبريزيان، گودال و چاله كم عمق باشد كه مصب آب برای تقسيم و
گرداندن آب از ممری به ممر ديگر حفر می كند.2
مسجد اصلی محله در ميدان ديك باشی و معروف به مسجد آيت الله انگجی است.